4- چرا در قرآن اسامى هر يكصد و بيست و چهار هزار پيغمبر نيامده است؟

پاسخ:

عدد انبياي الهي بنا بر قول مشهور صد و بيست و چهار هزار نفر است در اين مورد چند نكته قابل توجه است:

اولاً اكثر انبيا صاحب شريعت مستقل نبوده ‏اند و دعوت كننده به شريعت پيامبر ديگر بوده‏ اند مثل حضرت لوط در زمان حضرت ابراهيم. البته اين پيامبران خودشان وحي را به صورت مستقيم از خداوند دريافت مي‏كرده‏ اند ولي از سوي خداوند مأمور به شريعت پيامبر ديگري بوده‏ اند.

ثانيا، بسياري از انبيا معروف نبوده‏ اند و بعثت آنها بنا به آنچه در برخي روايات آمده است بر يك شهر يا روستا و يا حتي برخي مبعوث بر يك خانواده بوده‏ اند و برخي از آنها مبعوث بر كسي نبوده‏ اند و مأمور به تبليغ نبوت خود به كسي نبوده ‏اند، (كافي، ج 1،ص 245) گرچه مورد اخير را برخي نپذيرفته‏ اند.

  اسامي پيامبراني كه در قرآن آمده است عبارتند از: آدم، نوح، ادريس، هود، صالح، ابراهيم، لوط، اسماعيل، اليسع، ذوالكفل، الياس، يونس، اسحاق، يعقوب، يوسف، شعيب، موسي، هارون، داوود، سليمان، ايوب، زكريا، يحيي، اسماعيل صادق‏الوعد، عيسي و محمد(ص). برخي هم پيامبريشان محل بحث است كه عبارتند از: ذي‏ القرنين، عمران پدر مريم و عزير.

 برخي آيات هم اوصاف پيامبري را ذكر كرده و اسم آن پيامبر نيامده مثل آيه 243 و 246 بقره كه به ترتيب در مورد حزقيل و اشموئيل است و يا آيه 259 بقره كه در مورد ارميا يا عزير مي‏باشد. همچنين آيه 65 كه در مورد خضر مي‏باشد اگر چه پيامبري جناب خضر محل بحث است، (الميزان، ج 2، ص 140).

 در روايات نيز نام برخي انبياء آمده است همچون شعيا؛ حيقوق يا حبقوق، دانيال، جرجيس و حنظله و خالد، (بحار، ج 12 و 14 – مفاتيح الجنان، دعاي عمل ام داود).

اين كه دقيقا عدد پيامبران چقدر بوده است، معلوم نيست و رقم ياد شده حدود تعداد آنان مي‏باشد. اما اين كه چرا دقيقا نام همه آنها در تاريخ نيامده است، علت آن عدم رشد علمي كتابت و تاريخ‏نگاري در قرون آغازين و دوران طفوليت بشر مي‏باشد.

    از طرف ديگر بسياري از اين پيامبران جنبه تبليغي داشته و مبلغان يك پيامبر در نقاط مختلف بوده‏ اند. ازاين ‏رو ممكن است در يك زمان صدها و يا هزاران پيامبر گمنام در نقاط مختلف مي‏زيسته‏ اند و از شريعت پيامبر واحدي تبليغ مي‏كرده ‏اند.

در بحار الأنوار رواياتي نقل شده است كه تعداد پيامبران را 124 هزار نفر ذكر كرده است:

      1ـ حضرت رسول مي‏فرمايد: «خداوند 124 هزار پيامبر آفريده و من گرامي‏ترين آنان در نزد خداوند هستم در حالي كه فخري نيست و 124 هزار وصي آفريده كه علي(ع) گرامي‏ترين در نزد خداوند و بهترين ايشان است، (بحار 11 / 30 نقل شده از خصال و امالي صدوق).

       2ـ امام زين العابدين(ع) فرمود: «هر كس دوست مي‏دارد كه 124 هزار پيامبر با او مصافحه كنند، امام حسين(ع) رادر نيمه شعبان زيارت كند چرا كه ارواح پيامبران از خداوند اذن مي‏گيرند براي زيارت حضرتش و به آنان اذن داده مي‏شود و پنج نفر از ايشان اولوالعزم هستند» ، (بحار 11/58 نقل شده از اقبال و كامل الزيارات).

       3ـ ابي‏ذر (ره) از پيامبر خدا(ص) سؤال مي‏كند: پيامبران چند نفرند؟ حضرت رسول(ص) مي‏فرمايد: «124 هزار پيامبر ….» ، (بحار 11/32 نقل شده از معاني الأخبار و خصال).

       4ـ شيخ صدوق(ره) در كتاب اعتقادات مي‏فرمايد: «عقيده ما (شيعه اماميه) در تعداد انبيا اين است كه آنان 124 هزار نفرند و هر كدامشان وصيي دارند» ، (بحار 11/28 نقل از اعتقادات صدوق).

       روايات ديگري هم در بحار آمده است كه پيامبران را به همين تعداد ذكر مي‏كند ، (بحار 11/59 نقل از اختصاص).

       مرحوم علامه طباطبائي در تفسیر «الميزان» بعد از ذكر روايت ابي‏ذر(ره) در تعداد انبيا، مي‏فرمايد: «قسمت اول اين حديث ـ كه مشتمل بر تعداد پيامبران است ـ از مشهورات است كه شيعه و سني در كتبشان نقل كرده‏ اند. صدوق در «خصال» و «امالي» از حضرت رضا(ع) از پيامبر خدا(ص) و از زيد بن علي از اجدادش از اميرالمؤمنين(ع) و ابن قولويه در «كامل الزياره» و سيد در «اقبال» از امام سجاد(ع) و در «بصاير الدرجات» از امام‏باقر(ع) روايت كرده‏اند. (تفسيرالميزان 2/144)

      از سوي ديگر از انس بن مالك از پيامبر خدا(ص) روايت شده كه پيامبر(ص) مي‏فرمايد: «من به دنبال هشتاد هزار پيامبر مبعوث شده‏ ام كه چهار هزار نفر آنان از بني اسرائيل بوده‏ اند». برخي اين روايت را به اين شكل توجيه كرده‏ اند كه روايت در صدد حصر تعداد پيامبران نيست و تنها بزرگان انبيا را ذكر فرموده است.

خاورميانه و خصوصا بين النهرين محل ظهور بسياري از پيامبران شناخته شده بوده است. دليل اين امر به احتمال قوي ظهور تمدن‏هاي مختلف در اين منطقه از جهان است. به گفته باستان شناسان و كساني كه در تاريخ تمدن اقوام وملل مطالعه مي‏كنند اولين نمونه‏ ها در اين منطقه شكل گرفته است از اين رو ضرورت بعثت پيامبران را در پي داشته است.

 نكته ديگر اين كه بسياري از پيامبران نيز مبعوث شده‏ اند ولي ما نامي از آنها در اختيار نداريم قرآن مي‏فرمايد:«رسلا لم نقصصهم عليك» (پيامبراني كه ما براي تو بازگو نكرديم) لذا مطمئنا در بسياري از مناطق جهان همانند هند، چنين آمريكا و … نيز در گذشته ‏هاي دور كه امكان ارتباط وجود نداشته بر حسب ضرورت پيامبراني مبعوث شده‏ اند وشواهد تاريخي بشر گواه اين معناست. از طرفي خود قرآن كه بزرگ‏ترين حجت قاطع الهي است مي‏فرمايد: «و لكل قوم هاد» (براي هر قومي ازهر ناحيه پروردگار هدايتگري وجود دارد).

بنابراين خصوصيات بسياري از پيامبران براي ما مجهول است. توجه به اين نكته ضروري است كه آنچه براي هدايت و سعادت ما نياز است توسط قرآن كريم سنت معصومين(ع) به دست ما رسيده و دانستن اسامي و مشخصات پيامبران در هدايت و سعادت ما مؤثر نيست.

 

منبع: سایت مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت(ع)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *